نحوه وصول چک برگشتی | آموزش اقدامات لازم برای وصول چک

Post
در ابتدا لازم است بدانیم دارنده چک می‌تواند از مسئولان چک که عبارتند از (صادرکننده چک، ظهرنویس و ضامن) وجه چک را درخواست کند.(ادامه دارد)

 

بر اساس ماده 3 قانون چک« صادر کننده چک باید در تاریخ مندرج در چک معادل مبلغ مذکور در بانک محال علیه وجه نقد داشته باشد و نباید تمام یا قسمتی از وجهی را که به اعتبار آن چک صادر کرده، به نحوی از بانک خارج نماید یا دستور عدم پرداخت وجه چک را بدهد و نیز نباید چک را به‌صورتی تنظیم نماید که بانک به عللی از قبیل مطابقت امضا یا قلم خوردگی در متن چک، یا اختلاف در مندرجات چک و امثال آن از پرداخت وجه چک خودداری نماید. هرگاه در متن چک شرطی برای پرداخت ذکر شده باشد بانک به آن شرط ترتیب اثر نخواهد داد». بر این اساس چنانچه موارد گفته شده در متن ماده فوق در نوشتن چک رعایت نشود، پس از مراجعه دارنده چک به بانک، بانک پس از صدور گواهی عدم پرداخت مکلف است اقدامات ذیل را انجام دهد:

  1.  برگ مخصوصی که مشخصات چک و هویت و نشانی کامل صادر کنده چک در آن ذکر شده باشد، علت یا علل عدم پرداخت را صریحاً قید و به دارنده چک تسلیم نماید.
  2. در برگ مخصوص گفته شده باید مطابقت امضا صادر کننده چک با نمونه امضای موجود در بانک و یا عدم مطابقت آن از طرف بانک تصدیق شود.
  3. بانک مکلف است به منظور اطلاع صادر کننده چک، فوراً نسخه دوم برگ مخصوص را به آخرین نشانی صاحب حساب که در بانک موجود است، ارسال کند. در این برگ باید نام، نام خانوادگی و نشانی کامل دارنده چک نیز قید گردد.
  4. چنانچه گواهی عدم پرداخت به جهت کسری موجودی صادر شده باشد، دارنده چک می تواند همان مبلغ موجود در حساب صادر کننده چک را از بانک  بخواهد. بانک نیز با درج مبلغ دریافت شده توسط دارنده چک در پشت چک گواهی می‌دهد که نشان دهنده میزان دریافت شده و مقدار باقی‌مانده از طلب باشد.

اقدامات لازم جهت وصول چک برگشتی

در ابتدا لازم است بدانیم دارنده چک می‌تواند از مسئولان چک که عبارتند از (صادرکننده چک، ظهرنویس و ضامن) وجه چک را درخواست کند.
صادر کننده چک :  کسی که چک را صادر کرده است. صادر کننده و ضامن او اولین کسانی هستند که مسئولیت
 پرداخت وجه چک را بر عهده دارند. لذا دارنده چک می‌تواند در هر زمان که بخواهد به دادگاه مراجعه و دعوای مطالبه وجه چک را مطرح کند.
ظهرنویس : کسی که چک در وجه او صادر شده یا به او انتقال یافته و او با ظهر نویسی آن را به دیگری منتقل کرده است. برای آنکه دارنده چک بتواند وجه چک را از ظهرنویس یا ضامن او مطالبه کند باید چنانچه چک در همان مکان صادر شده است ظرف مهلت 15 روز از تاریخ صدور چک و در صورتی که مکان صدور و پرداخت چک در دو نقطه متفاوت از ایران باشد ظرف مهلت  45 روز از تاریخ صدور چک و همچنین اگر چک در خارج از کشور صادر شده اما در ایران باید پرداخت شود ظرف مهلت 4 ماه از تاریخ صدور چک، گواهی عدم پرداخت را برای وصول چک برگشتی دریافت کند. سپس دارنده چک باید برای چک‌هایی که در داخل ایران باید پرداخت شود ظرف مهلت یک سال و همچنین برای چک‌هایی که در ایران صادر شده اما در خارج از ایران باید پرداخت شود تا دو سال از تاریخ دریافت گواهی عدم پرداخت دعوی را طرح کند. لازم به توضیح است چنانچه مهلت‌های مذکور توسط دارنده چک رعایت نشود نمی‌تواند برای دریافت وجه چک از ظهرنویس یا ضامن او اقدامی انجام دهد.
ضامن : کسی که پرداخت وجه چک را از طرف صادر کننده یا ظهرنویس ضمانت کرده است.


دادگاه مناسب برای وصول چک برگشتی که باید به آن مراجعه کرد:


دادگاه عمومی حقوقی که بانک صادر کننده گواهی عدم پرداخت در حوزه آن قرار گرفته است، مناسب جهت رسیدگی به وصول چک برگشتی می‌باشد.
دارنده چک در ابتدا باید دادخواستی را که در آن مشخصات و محل اقامت صادر کننده چک و مشخصات و محل اقامت دارنده چک به انضمام درخواست پرداخت وجه چک است را تکمیل و به همراه هزینه دادرسی که 3% مبلغ چک می‌باشد به دادگاه تقدیم نماید. 
* پس از اعلام ختم دادرسی قاضی حداکثر تا یک هفته از زمان اعلام ختم دادرسی اقدام به صدور رای می‌کند. پس از صدور رای در صورتی که مبلغ چک بیش از سه میلیون ریال باشد هر یک از طرفین دعوی که حکم علیه آن‌ها صادر شده است می‌تواند از تاریخ ابلاغ رای تا 20 روز در صورت اقامت در ایران و ظرف مدت 2 ماه در صورت اقامت در خارج از دادگاه صادر کننده رای یا دادگاه تجدید نظر استان محل سکونت خود در خواست تجدید نظر نماید و پس از گذشت مهلت مقرر قانونی و عدم درخواست تجدید نظر، رای صادر شده قطعی و اجرا می شود.
* اما چنانچه مبلغ چک کمتر از سه میلیون ریال باشد رای صادر شده قطعی است و اجرا می‌شود.
براساس ماده 2 قانون نحوه اجرای محکومیت‌های مالی، در صورت حکم دادگاه به پرداخت وجه چک، در ابتدا صادرکننده یا ظهرنویس و یا ضامن الزام به پرداخت چک می‌شود. در صورت عدم پرداخت اگر مالی از وی در دسترس باشد آن مال توقیف و به میزان وجه چک از حاصل فروش آن به دارنده چک داده می‌شود و در غیر این صورت چنانچه اعسار یا ناتوانی فرد محکوم اثبات نشود به درخواست دارنده چک، تا زمان پرداخت زندانی می‌شود.

سجاد نجفی

7888

دانش آموخته دوره دکتری تخصصی حقوق بین الملل عمومی... مشاور و کارشناس ارشد حقوق و مشاوره تحصیلی تخصص گرایش های حقوق- مدرس و مترجم زبان انگلیسی عمومی و تخصصی رشته حقوق