طرح‌واره درمانی | نقش خانواده در شکل‌گیری شخصیت

Post
بر اساس رویکرد طرحواره درمانی خانواده جایی است که کودک احساس آرامش، تعلق و امنیت دارد و انواع هیجانات را در آن تجربه می‌کند.(ادامه دارد)
 
خانواده منبع آرامش یا منشا اضطراب؟

بر اساس رویکرد طرحواره درمانی خانواده جایی است که کودک احساس آرامش، تعلق و امنیت دارد و انواع هیجانات را در آن  تجربه می‌کند.
حالا اگر این احساسات یا نیازهای هیجانی به‌طرز درستی در خانواده ارضا نشوند یا نصفه نیمه ارضا شوند چه اتفاقی برای کودک ما خواهد افتاد؟
کودک ما بزرگ می‌شود و پیش فرضی که با خودش حمل می‌کند این است که نیازهای من باید نصفه نیمه ارضا بشود، نادیده گرفته شود و یا ...
چون خانه و خانواده برای کودک حباب امن است، وقتی مادر کودکش را نادیده می‌گیرد، کودک فکر می‌کند که دنیا اینگونه است و وقتی کودک بزرگ می‌شود با این تنظیمات رفتار می‌کند، یعنی فکر می‌کند نباید دیده شود یا آدم به اندازه کافی خوبی نیست و یا باید برای ارضای نیازهای روتینش بجنگد.
نیاز آدم‌ها از بین نمی‌رود و تعویق در ارضای نیازهای هیجانی باعث ناکامی و خشم می‌شود. بروز این  خشم دیر و زود دارد اما سوخت و سوز ندارد.
این که ما نیازهایمان را نادیده می‌گیریم تا نیاز دیگران برآورده بشود، یا اینکه برای جلوگیری از پرخاشگری دیگران و یا تنبیه نشدن از سوی دیگران سکوت می‌کنیم و از دیگران اطاعت می‌کنیم، همه و همه همان تنظیماتی هستند که در بالا به آن اشاره شد.
جو خانه‌ایی که ما داخلش زندگی می‌کنیم، رفتار پدر و مادر و جانشینان آن‌ها و به عبارتی افراد مهم زندگیمان،  ما را تنظیم می‌کند برای باور این مسئله که ما به قدر کافی دوست داشتنی نیستیم و یا ... و در این دوست داشتنی نبودن احساس امنیت می‌کنیم و به‌خاطر احساس امنیت خودمان (دوست داشتنی نبودن را) تداومش بدهیم و اجازه بدهیم انتخاب هایمان هم ما را به سمت عدم ارضای نیازهایمان  سوق بدهند و نهایتا ماییم و نیازهای ارضا نشده و ناکامی و خشم‌های معطوف به خود. 
خانواده می‌تواند جای امن و منبع آرامش  و یا همچنین منشا اضطراب و ناکامی باشد.
نادیده گرفتن پنج نیاز هیجانی فرزندان می‌تواند خانه را به خوابگاه تبدیل کند نه محل آرامش اعضای آن  برای گذر از تنش.
این پنج نیاز هیجانی شامل نیاز به دلبستگی ایمن، نیاز به خود انگیختگی، نیاز به آزادی در ابراز هیجانات، نیاز به محدودیت‌های واقع بینانه و نیاز به هویت‌، کفایت و خود مختاری است.
ارضای بیش از حد و یا عدم ارضای هر کدام از این نیازها باعث شکل گیری تله‌ها در روح و روان کودک می‌شود که ما به این تله‌ها طرحواره می‌گوییم.

مریم میرهادی

4474

کارشناسی ارشد مشاوره عضو سازمان نظام روانشناسی ایران مشاوره خانواده، نوجوان و جوان، روانشناسی رابطه ، مشاوره پیش از ازدواج، طلاق