مهریه یکی از مهمترین حقوق مالی زن در ازدواج است که به عنوان پشتوانهای برای حمایت از وی در نظر گرفته میشود. این حق قانونی بسته به شرایط زوجین، به روشهای مختلفی قابل مطالبه است. در سالهای اخیر، تغییراتی در قوانین مربوط به مهریه اعمال شده که بر نحوه پرداخت و مطالبه آن تأثیرگذار بوده است. در این مقاله، به بررسی قوانین جدید مهریه، تفاوتهای عندالمطالبه و عندالاستطاعه، روشهای قانونی برای دریافت مهریه، مراحل اجرای مهریه و مدتزمان لازم برای وصول آن خواهیم پرداخت.
قوانین جدید مطالبه مهریه
در سالهای اخیر، قوانین مرتبط با مهریه تغییراتی داشته که شرایط مطالبه و پرداخت آن را تحت تأثیر قرار داده است. برخی از این تغییرات مهم عبارتاند از:
سقف ۱۱۰ سکه برای وصول مهریه از طریق دادگاه
طبق قانون جدید، زن میتواند تا سقف ۱۱۰ سکه را بدون نیاز به اثبات توانایی مالی مرد، مطالبه کند. برای مازاد بر این مقدار، زن باید دارایی و توان مالی مرد را ثابت کند.
حذف مجازات حبس برای ناتوانی در پرداخت مهریه
در گذشته، اگر مرد از پرداخت مهریه ناتوان بود، ممکن بود به حبس محکوم شود. اما طبق اصلاحات جدید، اگر مرد بتواند اعسار (ناتوانی مالی) خود را اثبات کند، زندانی نخواهد شد و مهریه به صورت اقساطی از او دریافت میشود.
امکان تقسیط مهریه بر اساس درآمد و دارایی مرد
دادگاه میتواند با بررسی وضعیت مالی مرد، حکم به پرداخت اقساطی مهریه دهد. میزان و مدت اقساط بستگی به درآمد، هزینههای زندگی و داراییهای مرد دارد.
توقیف اموال مرد در صورت عدم پرداخت مهریه
اگر مرد از پرداخت مهریه خودداری کند و اموالی به نام او ثبت شده باشد، زن میتواند تقاضای توقیف اموال او را داشته باشد. این اموال ممکن است شامل حسابهای بانکی، خودرو، ملک و سایر داراییها باشد.
تفاوت مهریه عندالمطالبه و عندالاستطاعه
یکی از مهمترین نکات در مورد مهریه، نوع آن است که میتواند عندالمطالبه یا عندالاستطاعه باشد.
مهریه عندالمطالبه
در این نوع مهریه، زن هر زمان که بخواهد، میتواند آن را مطالبه کند.
مرد موظف است بلافاصله مهریه را بپردازد، مگر اینکه عدم توانایی مالی خود را ثابت کند.
زن میتواند برای دریافت مهریه از اجرای ثبت یا دادگاه خانواده اقدام کند.
مهریه عندالاستطاعه
در این حالت، زن فقط زمانی میتواند مهریه را دریافت کند که توانایی مالی مرد را اثبات کند.
زن باید نشان دهد که مرد دارای اموال و دارایی کافی برای پرداخت مهریه است.
اگر مرد اموالی نداشته باشد، زن نمیتواند مبلغی دریافت کند تا زمانی که دارایی جدیدی به نام مرد ثبت شود.
دو روش اصلی برای مطالبه مهریه
مهریه را میتوان از دو طریق قانونی مطالبه کرد که هرکدام مزایا و محدودیتهای خاص خود را دارند:
مطالبه مهریه از طریق اجرای ثبت
اگر مهریه زن سکه، وجه نقد یا طلا باشد، او میتواند از طریق دفترخانه ازدواج و اداره ثبت اسناد رسمی اقدام کند.
این روش نسبت به دادگاه سریعتر است و در صورت شناسایی اموال، توقیف آنها سادهتر خواهد بود.
اگر مرد هیچ دارایی ثبتشدهای نداشته باشد، این روش ناکارآمد خواهد بود و زن باید از طریق دادگاه اقدام کند.
مطالبه مهریه از طریق دادگاه خانواده
زن میتواند با ثبت دادخواست مهریه در دادگاه خانواده، درخواست خود را به صورت رسمی پیگیری کند.
در این روش، امکان بررسی دقیقتر وضعیت مالی مرد و تعیین اقساط وجود دارد.
اگر مرد اموالی نداشته باشد، امکان گرفتن حکم تقسیط وجود دارد.
این روش ممکن است زمانبر باشد، اما مزایای بیشتری نسبت به اجرای ثبت دارد.
بهترین روش به اجرا گذاشتن مهریه چیست؟
اگر مرد دارای اموال قابل توقیف باشد، اجرای ثبت گزینه بهتری است، زیرا سریعتر نتیجه میدهد.
اگر مرد اموالی به نام خود نداشته باشد، دادگاه خانواده گزینه بهتری است، زیرا امکان بررسی دقیق وضعیت مالی او و صدور حکم تقسیط وجود دارد.
مراحل به اجرا گذاشتن مهریه از طریق دادگاه
دریافت رونوشت سند ازدواج از دفترخانه ازدواج
تنظیم دادخواست مهریه و ثبت آن در دفاتر خدمات قضایی
ارجاع پرونده به دادگاه خانواده و تعیین جلسه دادرسی
بررسی وضعیت مالی مرد و امکان توقیف اموال
صدور رأی دادگاه مبنی بر پرداخت نقدی، توقیف اموال یا تقسیط مهریه
اجرای حکم و دریافت مهریه توسط زن
مدتزمان لازم برای دریافت مهریه چقدر است؟
مطالبه مهریه از طریق اجرای ثبت: بین ۲ تا ۳ ماه در صورت وجود اموال قابل توقیف
مطالبه مهریه از طریق دادگاه: بین ۶ ماه تا ۱ سال بسته به پیچیدگی پرونده و احتمال اعتراض مرد
مهلت پرداخت مهریه برای مرد چقدر است؟
اگر مهریه عندالمطالبه باشد، مرد باید بلافاصله پس از درخواست، آن را بپردازد، مگر اینکه اعسار خود را اثبات کند.
در صورت صدور حکم تقسیط مهریه، مرد باید طبق جدول پرداختی تعیینشده توسط دادگاه، مبالغ را در اقساط مشخص پرداخت کند.
اگر مهریه عندالاستطاعه باشد، زن باید توانایی مالی مرد را ثابت کند و تنها در صورت وجود اموال، مهریه را دریافت خواهد کرد.
نتیجهگیری
مهریه یکی از مهمترین حقوق مالی زن در ازدواج است و بسته به شرایط، میتواند به دو روش اجرای ثبت یا دادگاه خانواده مطالبه شود.
قوانین جدید مهریه، سقف ۱۱۰ سکه را برای مطالبه بدون اثبات استطاعت مالی مرد تعیین کردهاند.
روش مناسب برای مطالبه مهریه بستگی به وضعیت مالی مرد و نوع مهریه دارد.
در صورت نیاز به دریافت مشاوره حقوقی در خصوص مهریه، میتوانید از طریق مشاروه تلفنی رایگان با بهزاد فولادی مشاور حقوقی تماس بگیرید و از راهنمایی تخصصی بهرهمند شوید.
شماره تماس:02175189000
کد مشاور:7774
سوالات متداول درباره مهریه و نحوه مطالبه آن
آیا زن میتواند تمام مهریه خود را یکجا مطالبه کند؟
بله، اگر مهریه عندالمطالبه باشد، زن میتواند تمام آن را درخواست کند. اما اگر مهریه بیش از ۱۱۰ سکه باشد، باید توانایی مالی مرد را ثابت کند.
اگر مرد توانایی پرداخت مهریه را نداشته باشد، چه میشود؟
در این صورت، او میتواند دادخواست اعسار بدهد. اگر دادگاه ناتوانی مالی او را بپذیرد، مهریه بهصورت قسطی پرداخت خواهد شد.
آیا زن میتواند قبل از طلاق مهریه را دریافت کند؟
بله، زن میتواند در هر زمانی از زندگی مشترک، حتی بدون درخواست طلاق، مهریه خود را مطالبه کند.