هدف از واکسیناسیون در سگ مثل آدمها تقویت سیستم ایمنی و ایجاد مقاومت در برابر یه سری بیماریهای مسری ویروسی و باکتریایی هستش. کاری که واکسن انجام میده اینه که قبل از مواجهه با بیماری واقعی به بدن یاد میده که چطوری از خودش دفاع کنه. واکسن در واقع یه سری آنتی ژنها و یا ویروس یا باکتریهای کشته یا ضعیف شده آن که وقتی وارد بدن میشن میتونن سیستم ایمنی رو تحریک کنن تا بر علیهشون آنتی بادی بسازه ولی اونقدر قدرت ندارن که بتونن بیماریزایی کنند. وقتی بعد از واکسن بدن با پاتوزنهای بیماریزا مواجه میشه آنتی بادیهایی که در خون وجود دارند به سرعت با بیماری مقابله میکنند و بیماری ایجاد نمیشه و اگر هم بشه به صورت خیلی خفیف و با حدت پایین اتفاق میوفته.
انواع واکسن سگ
افراد بسیاری در دنیا وجود دارند که عاشق نگهداری از حیوانات هستند اما نکتهی مهمی که لازم است این گروه از افراد به آن توجه داشته باشند مراقبت صحیح از حیوانات خانگی مانند سگ و گربه میباشد. این نکته را در نظر داشته باشید که واکسیناسیون بموقع برای حفظ سلامت سگ شما بوده و حیوان خانگی شما در مقابل بیماریهای مخصوص سگها محافظت میکند، و تنها واکسن در برابر بیماریهای قابل انتقال از سگ به انسان واکسن هاری است. یعنی اگر سگی را میشناسید که واکسن نخورده است، به این معنی نیست که احتمالاً بیماریهای زیادی را میتواند به شما انتقال دهد! واکسنهای دورهای سگ (به غیر از واکسن هاری) تنها مربوط به بیماریهای ویروسی و مسری بین خود سگهاست که قابل انتقال به انسان هم نیستند! مهمترین اقدامی که باید برای حفاظت از خود در برابر بیماری مشترک با سگها هنگام برخورد با سگهایی که نمیشناسید انجام دهید، درصورت امکان درمان ضدانگلی سگ و شستشوی به موقع دستها با آب و صابون است.
بطورکلی واکسن حیوانات به جهت جلوگیری از بیماریها و عفونتها و بالا بردن سیستم ایمنی پت تولید شده و لازم است شما بعنوان سرپرست حیوان در موعد مقرر برای واکسیناسیون پت به کلینیکهای دامپزشکی مراجعه نمایید.
نکته: لازم است بدانید با تزریق واکسن برای پت نمیتوانید تا 100 درصد از سگ یا گربه در برابر تمامی بیماریها محافظت کنید اما واکسیناسیون نقش بسیار مهمی در پیشگیری از بیماریهای مهم، کشنده و مسری بین حیوانات خواهد داشت.
واکسیناسیون توله سگ ها از چه سنی شروع میشه؟
زمانی که تولهها به دنیا میان، متکی به آنتی بادیهایی هستند که از طریق شیر مادر یا آغوز دریافت میکنند. این آنتی بادیها میتونه 6 تا حداکثر 8 هفته ازشون در برابر میکروبهای بیماریزا محافظت کنه. تغذیه از شیر مادر برای سلامت و تقویت سیستم ایمنی توله سگها ضروریه برای همین خیلی مهمه که بچهها بتونن حداقل تا 40 روزگی کنار مادرشون باشن. بهترین حالت اینه که تولهها در سن 8 هفتگی از شیر گرفته بشن.
البته این محافظت به مرور زمان از بین میره و توله سگ نسبت به بیماریهای عفونی مختلف حساس میشه. با انجام واکسیناسیون مناسب در سن مناسب در برابر این بیماریهای مسری و بعضا مرگبار ایمنی ایجاد میشه. نکته مهم درباره توله سگها اینه که تا وقتی برنامه واکسیناسیونشون کامل نشده و حتی تا چند هفته بعد اون بهتره اصول بهداشتی دربارشون سفت و سخت رعایت بشه. یعنی تا چندین هفته بعد از آخرین واکسن نباید با سگهای دیگه، آدمهای غریبه یا محیطهای آلوده در ارتباط باشن چون در اون شرایط باز هم ریسک انتقال بیماری و ایجاد عفونت وجود داره. پس اگر بعد از واکسن اول یا دوم سگتون رو بیرون بردید تا با سگهای دیگه بازی کنه و بعد مبتلا به بیماریهایی مثل پاروو یا دیستمپر شد، ایراد از واکسن نیست.
برنامه واکسیناسیون توله سگ ها
واکسیناسیون توله سگ ها باید از 6-8 هفتگی آنها شروع شود. تزریق بوستر واکسنهای اصلی باید تا سن 16هفتگی تولهسگ، هر 3 تا 4 هفته انجام شود. پس از آن، تزریق بوستر بهصورت سالانه موردنیاز است.
سن توله |
واکسنهای اصلی و ضروری |
واکسنهای غیراصلی و اختیاری |
7-6هفتگی |
DHPPi L (دیستمپر، هپاتیت، پاروویروس و پاراآنفلوآنزا) |
بوردتلا |
10-9هفتگی |
DHPPi L: بوستر 1 |
پاراآنفلوانزا، لپتوسپیروز، بوردتلا، بیماری لایم در هر سبک زندگی طبق توصیه دامپزشک |
16-12هفتگی |
DHPPi L: بوستر 2+ هاری |
پاراآنفلوانزا، بیماری لایم، لپتوسپیروز، بوردتلا در هر سبک زندگی |
16-12ماهگی |
DHPPi L+ بوردتلا |
کرونا، لپتوسپیروز، بوردتلا، بیماری لایم |
بعد از سال اول هر سال |
بوردتلا، لپتوسپیروز |
آنفولانزا، کرونا، بیماری لایم |
برنامه واکسیناسیون سگهای بالغ
هنگامی که توله سگ شما به یک سالگی رسید و تمام واکسنهای اصلی تزریق شد، میتوانید واکسنهای تقویتکننده دورهای DHPP و مکملها را تزریق کنید.
دوزهای تقویتکننده (بوستر)
DHPP : هر 3 سال یکبار پس از دوز تقویتکننده سال اول
هاری: هر 3 سال یکبار پس از دوز تقویتکننده سال اول
لپتوسپیروز: هر سال پس از دوز تقویتکننده سال اول
بوردتلا: هر سال پس از دوز تقویتکننده سال اول (اگر دامپزشک آن را برای سگ شما تجویز کرد)
آزمایش تیتر چیست؟
آزمایش تیتر میتواند جایگزین برخی از واکسیناسیونهای سالانه شود. این آزمایش به بررسی نشانگرهای ایمنی در خون سگهایی که قبلاً واکسیناسیون شدهاند، میپردازد. آزمایش تیتر مقدار سالانه نشانگرها را در آزمایش خون بررسی میکند و در صورتی که سطح نشانگرها از سطح احتمالی محافظتکننده کمتر باشد، واکسن تجویز میشود. واکسن تجویزشده، جایگزینی برای واکسیناسیونهای معمول برای برخی از بیماریها است. علاوه بر این، سگ شما به واکسیناسیون سالانه لپتوسپیروز نیاز دارد؛ زیرا آزمایش تیتر برای این بیماری امکانپذیر نیست.
مراقبت بعد از واکسن سگ
اگر میخواهید پت شما بعد از دریافت واکسن احساس بهتری داشته باشد لازم است به نکات ذیل توجه کنید:
1. محلی گرم و دنج برای استراحت سگ خود فراهم کنید.
2. آب و غذای مورد علاقهی سگ را در دسترس او قرار دهید، بهتر است غذای سگ حاوی انواع ویتامین و پروتئینها باشد.
3. از نوازش یا بازی با سگ بعد از تزریق واکسن خودداری کرده و اجازه دهید سگ بخوبی استراحت کند.
4. 30 تا 60 دقیقه بعد از تزریق واکسن، کلینیک را ترک نکرده تا در صورت بروز هرگونه علائم غیرمعمول سگ توسط دامپزشک معاینه شود.
5. حمام کردن پت بعد از دریافت واکسن هیچگونه خطری ندارد اما بهتر است برای جلوگیری از سرماخوردگی سگ بعد از واکسیناسیون، تا دور روز از حمام کردن سگ خودداری کنید.
6. شایعترین عوارض تزریق واکسن پت شامل بیحالی، تورم در ناحیهی تزریق، تب و درد میباشد در صورت بروز ادامه یافتن این علائم بیش از یک روز، حتماً با دامپزشک تماس بگیرید و در صورت لزوم حیوان را به کلینیک برسانید.
اگر نمیدونیم سگمون قبلا واکسینه شده یا نه چیکار باید کرد؟
اگر سگی رو به سرپرستی گرفتیم، پیدا کردیم و یا به هر دلیلی نمیدونیم تاریخچهاش چیه و آیا قبلا واکسن دریافت کرده یا نه باید فرض رو بر این بذاریم که واکسینه نشده. اگر سگ هنوز بالغ نشده بود باید برنامه واکسیناسیون توله سگها (سه نوبت به فاصله یک ماه) رو انجام بدیم. در صورتی که سگ بالغ باشه دریافت یه دوز واکسن چندگانه به همراه هاری کافیه و تکرار اون سالانه انجام میشه.
اگه به سگمون واکسن نزنیم چی میشه؟
همیشه گفتن که پیشگیری بهتر از درمانه. این در مورد واکسن هم صدق میکنه. توله سگهایی که واکسینه نشدن به شدت به بیماریهایی مثل پاروویروس و دیستمپر حساسند. ابتلا به این بیماریها علاوه بر دوره درمان فشرده و مراقبتهای شبانه روزی، هزینه خیلی سنگینی رو به صاحب سگ تحمیل میکنه. حتی بعد از همه تلاشها ممکنه درمان جواب نده و سگ نتونه از پس بیماری بربیاد و از بین بره. حتی اگر زنده بمونه هم ابتلا به چنین بیماریهایی خصوصا در سنین پایین تو روند رشد و سیستم ایمنی اونها اختلال ایجاد میکنه و تا پایان عمر دایما درگیر بیماریهای مختلف و انواع مشکلات و اختلالات خواهند شد. جدا از این موارد یک سری واکسنها از بیماریهای مشترک بین انسان و سگ جلوگیری میکنه مثل هاری یا لپتوسپیروز.
سخن پایانی
ضمن تشکر از همراهی شما با این مقاله از دکتر امیرخانی دامپزشک و مشاور حیوانات خانگی امیدواریم اکنون که با زمانبندی واکسیناسیون سگها آشنا شدهاید به این موضوع اهمیت داده و سگ خود را برای دریافت واکسن نزد دامپزشک ببرید تا دوست کوچک شما در برابر انواع بیماریهای خطرناک، ایمن شود.
![like--v1](https://img.icons8.com/ios/50/like--v1.png)
0