مقدمه:
آلزایمر تا الان ۳۲ درصد از بزرگسالان ۸۵ سال به بالا را در جهان تحت تاثیر قرار داده است. جالب است بدانید که حدود ۵ درصد از افراد مبتلا به این بیماری رنج سنی کمتر از ۶۵ سال دارند. بنابراین، ابتلا به آن در جوانی غیرممکن نیست.
آلزایمر تا الان ۳۲ درصد از بزرگسالان ۸۵ سال به بالا را در جهان تحت تاثیر قرار داده است. جالب است بدانید که حدود ۵ درصد از افراد مبتلا به این بیماری رنج سنی کمتر از ۶۵ سال دارند. بنابراین، ابتلا به آن در جوانی غیرممکن نیست.
آلزایمر خیلی ها رو میترسونه و این نگرانی طبیعیه. فراموش کردن نام و چهره کسانی که دوستشون داریم، میتونه دردناک باشه. کافیه راه های پیشگیری از آلزایمر رو بدونیم و تا میتونیم با رعایت کردنشون از ابتلای به آلزایمر پیشگیری کنیم.
خیلی راحت میشه با ایجاد تغییراتی توی سبک زندگی خطر ابتلا به آلزایمر رو کاهش داد. خانم نجمه مهدوی مشاور خانواده در این مقاله در مورد علل و راه های پیشگیری از آلزایمر صحبت میکند. پس تا انتها با همراه باشید.
بیماری آلزایمر چیست؟
آلزایمر، زوال عقلی پیشرونده و غیر قابل درمانی است که با اختلال در حافظه و فکر همراه است. این بیماری باعث بروز مشکلاتی مانند افسردگی، گوشهگیری، عدم توانایی تشخیص زمان، از دست دادن حافظه موقت و قدرت تکلم در فرد بیمار میشود. آلزایمر که معمولاً در دوران پیری، یعنی در حدود 65 سالگی به بالا، بروز خواهد کرد، سالها پیش از ظهور علائم و نشانهها، شکل گرفته است و در اثر پیشرفت، حتی میتواند باعث مرگ فرد مبتلا شود.
برخی عوامل مؤثر در بروز بیماری آلزایمر عبارتند از:
- عوامل ژنتیکی: شامل ابتلا به سندروم دان، سابقه خانوادگی و مشکلات کروموزومی
- سن: شروع بیماری از 40 سال به بالا
- جنسیت: ابتلای بیشتر مردان نسبت به زنان
- عوامل کولینرژیک: مانند کاهش سنتز استیل کولین
- گروه خونی: خطر ابتلای بالاتر در گروههای خونی A، B و AB
علائم آلزایمر
از دست دادن حافظه علامت اصلی بیماری آلزایمره. علائم اولیه شامل مشکل در یادآوری رویدادها یا مکالمات اخیر فرده. با پیشرفت بیماری، اختلالات حافظه بدتر میشه و علائم دیگهای ایجاد میشه.
معمولا یکی از اعضای خانواده یا دوستان ممکنه بیشتر متوجه تشدید علائم شوند. تغییرات مغزی مرتبط با بیماری آلزایمر منجر به مشکلات فزاینده در موارد زیر میشه که عبارتند از:
- جملات و سوالات را بارها و بارها تکرار میکنن
- اختلال در به خاطر سپردن وقایع یا مکالمات اخیر
- بیعلاقگی نسبت به فعالیتهای گذشته
- گاهی بدون در نظر گرفتن آب و هوا لباس میپوشن
- ممکنه مقدار زیادی پول رو به فروشنده بدن
- یا چیزهایی که میخرن اصلا بهش نیازی نداشته باشن
- کلمات ساده رو هم فراموش میکنن و یا با واژههای غیرمعمول جایگزین میکنن
- گیج میشن که الان کی هست و کجا هستن
- مشکل در صحبت کردن، بلعیدن یا راه رفتن در مراحل پیشرفته بیماری
- شمارهها رو فراموش میکنن یا نمیدونن که چه کاری باید انجام بدن
- قرار دادن اشیاء در جای غلط (اغلب اوقات)
- تغییر خلقوخوی سریع
- ممکنه افراد آلزایمری بدگمان، ترسو و یا وابسته بشن
- از دست دادن قوهی ابتکار و خلاقیت
- تماشای ساعتهای طولانی تلویزیون
- خواب بیش از حد در طول روز
- مکالمات، قرارها یا رویدادها را فراموش میکنن و بعداً بخاطر نمیارن
- نام اعضای خانواده و اشیاء روزمره را فراموش میکنن
- بیماری آلزایمر باعث ایجاد مشکل در تمرکز و تفکر به خصوص در مورد مفاهیم انتزاعی مانند اعداد میشه
- مدیریت امور مالی، دسته چک و پرداخت قبض به موقع دچار مشکل میشن
آلزایمر باعث کاهش توانایی تصمیمگیری و قضاوت منطقی در موقعیتهای روزمره میشه. برای مثال ممکنه فردی در تعاملات اجتماعی انتخابهای ضعیف یا نامشخصی داشته باشه یا لباسهای نامناسب برای آب و هوا بپوشه.
ممکنه پاسخ موثر به مشکلات روزمره، مثل سوختن غذا در اجاق گاز یا موقعیتهای رانندگی غیرمنتظره، برای افراد مبتلا به آلزایمر دشوارتر باشه.
آیا زوال عقل قابل درمان است؟
بسیاری از مشکلات پزشکی میتوانند باعث از دست دادن حافظه یا سایر علایم شبیه به زوال عقل شوند. اکثر این بیماریها قابل درمان هستند و پزشک میتواند عاملی که باعث به وجود آمدن این شرایط شده را بررسی کند.
دلایل احتمالی از دست دادن حافظه برگشت پذیر شامل داروها «برخی از داروها یا ترکیبی از داروها میتوانند باعث فراموشی یا گیجی شوند»، ضربه یا جراحت جزئی به سر «آسیب به سر در اثر زمین خوردن یا تصادف میتواند باعث مشکلات حافظه شود؛ حتی اگر فرد هوشیاری خود را از دست ندهد»، اختلالات عاطفی «استرس، اضطراب یا افسردگی میتواند باعث فراموشی، گیجی و مشکل در تمرکز شود و فعالیتهای روزانه را مختل کند»، اعتیاد به الکل «اعتیاد مزمن به الکل میتواند به طور جدی تواناییهای ذهنی را مختل کند. هم چنین الکل میتواند با داروها تداخل کرده و باعث از دست دادن حافظه شود.»
راه های پیشگیری از آلزایمر و زوال عقل
تا حالا هیچ راه تضمین شدهای برای پیشگیری از آلزایمر وجود نداشته اما تحقیقات اخیر روشهایی رو برای پیشگیری موثر دیدن. برای پیشگیری از خطرات آلزایمر چک لیست پایین رو انجام بدین و مغزتون رو جوان نگه دارین.
انجام فعالیت های ورزشی
انجام فعالیت بدنی منظم یکی از بهترین راههای پیشگیری و یا حداقل کاهش درصد ابتلا به آلزایمره. برای قلب، گردش خون، وزن و سلامت روان شما مفیده. با توجه به ویژگیهای جسمیتون ورزش کنید و از نشستن طولانی مدت خودداری کنید.
غذای سالم بخورین
- حداقل پنج وعده میوه و سبزیجات مخصوصا پهن برگها مثل بروکلی، اسفناج و کاهو در روز بخورید.
- حداقل دو بار در هفته پروتئین (مانند ماهی روغنی، لوبیا، حبوبات، تخم مرغ یا گوشت) مصرف کنید.
- مصرف قند رو محدود کنید و مراقب نمک پنهان باشید.
- غذاهای نشاستهای مثل نان، سیب زمینی و ماکارونی بخورید.
- چربی اشباع کمتری بخورید.
- در روز به میزان کافی مایعات (آب، شیر کم چرب و نوشیدنیهای بدون قند) مصرف کنید.
- برای پیشگیری از آلزایمر عسل طبیعی، کنجد و امگا3، روغن کنجد، ویتامین E و کشمش بخورین.
سیگار نکشین
اگه سیگار میکشید، خودتون رو در معرض خطر ابتلا به آلزایمر قرار میدید. سیگار آسیب زیادی به گردش خون در سراسر بدن از جمله رگهای خونی در مغز، قلب و ریهها وارد میکنه.
ذهنتون رو ورزش بدین
فعال نگهداشتن ذهن احتمال خطر ابتلا به زوال عقل و آلزایمر رو کاهش میده.
به طور منظم خودتون رو از نظر ذهنی به چالش بکشید. با این کار توانایی مغز رو برای مقابله با بیماریها افزایش میدین در ادامه به بررسی چند راهکار برای به چالش کشیدن مغز رو بهتون ارائه میدیم که عبارتند از:
- کاری که مغز رو به چالش میکشه و دوست دارین به طور منظم انجام بدین، مهمه که چیزی رو پیدا کنید که ادامه اش بدین.
- برای یه مدرک، دوره آموزشی یا فقط برای سرگرمی مطالعه کنین.
- یه زبان جدید یاد بگیرین.
- پازل، جدول کلمات متقاطع یا آزمون انجام بدین.
- بازیهای کارتی یا بازیهای رومیزی انجام بدین.
- کتابهای چالش برانگیز بخونید یا بنویسین.
- سعی کنید با افرادی که برای شما مهم هستن در تماس باشید.
به اندازهی کافی مایعات بنوشین
کمآبی مهمترین فاکتور متغیر برای از دست دادن حافظه هست. به مقدار کافی مایعات بنوشید و از مصرف نوشیدنیهای الکلی اجتناب کنید.
پزشک زوال عقل را چگونه تشخیص میدهد؟
به احتمال زیاد پزشک برای تشخیص بیماری زوال عقل از شما سوالاتی میپرسد؛ بنابراین برای تأیید صحت حرفهاتون یکی از اعضای خانواده در کنارتون حضور داشته باشد تا درستی حرفهاتون را تأیید کند. سوالات ممکن است شامل مواردی مانند مشکلات حافظه شما از چه زمانی شروع شد؟، چه داروهای بدون نسخه و مکملهای غذایی و در چه دوزهایی مصرف میکنید؟، آیا اخیرا تصادف کردهاید، سرتان ضربه خورده یا زخمی شدهاید؟ آیا احساس ناراحتی افسردگی یا اضطراب میکنید؟ آیا اخیرا در زندگی یک فقدان یا تغییر بزرگ و یا رویداد استرسزا داشتهاید؟
برای تشخیص این بیماری بهتر است به پزشک متخصص مغز و اعصاب، روانپزشک، روانشناس و یا متخصص بیماریهای سالمندان مراجعه کنید.
شما میتوانید از طریق مشاوره آنلاین تلفنی با خانم نجمه مهدوی خانوکی روانشناس جهت تشخیص بیماری آلزایمر با شماره گیری ۰۲۱۷۵۱۸۹۰۰۰ و کد 3623 در ارتباط باشید.